Czym przewozić materiały niebezpieczne?
W ich logistyce wykorzystywane są wszystkie środki transportu drogowego, kolejowego, lotniczego, morskiego i żeglugi śródlądowej. Najczęściej stosuje się jednak transport lądowy i kolejowy.
W przypadku większości towarów niebezpiecznych nie ma konieczności wykorzystywania specjalnych pojazdów o dodatkowych wymaganiach konstrukcyjnych. Nie ma także obowiązku przeprowadzania dodatkowych badań oraz posiadania specjalnych świadectw czy dopuszczeń technicznych.
„
Do transportu towarów stwarzających zagrożenie mogą być używane wszystkie typowe pojazdy samochodowe, nawet osobowe, wraz z ciągniętymi przez nie przyczepami naczepami” – wyjaśnia Tadeusz Leszczyński z firmy Schenker. - „Należy jednak pamiętać, że nie wolno używać więcej niż jednej naczepy lub przyczepy. W ruchu krajowym dozwolone jest nawet stosowanie ciągnika rolniczego z przyczepą do przewozu paliwa do silników dieslowskich, nawozów sztucznych lub środków ochrony roślin. Jedynie pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton muszą mieć zainstalowany ogranicznik prędkości ustawiony na 90 km/h. Materiały niebezpieczne nie mogą być z kolei przewożone motocyklami.” – dodaje.
Transport dużych ilości towarów niebezpiecznych w przesyłkach, powoduje obowiązek odpowiedniego oznakowania przodu i tyłu pojazdu pomarańczowymi tablicami ostrzegawczymi. Jest to informacja dla innych uczestników ruchu. O tym, jaki konkretnie materiał jest przewożony można dowiedzieć się z nalepek na opakowaniach przesyłek znajdujących się na skrzyni ładunkowej oraz z dokumentacji przewozowej. Pojazdy takie, poza oznakowaniem muszą posiadać także na czas przewozu specjalne wyposażenie. Chodzi tu przede wszystkim o dodatkowe gaśnice, których liczba i wielkość jest uzależniona od masy pojazdu oraz dodatkowe wyposażenie awaryjne tzw. zestaw ADR. W skład zestawu wchodzi wyposażenie ogólnego stosowania takie jak klin do podkładania pod koła, dwa znaki ostrzegawcze, kamizelka ostrzegawcza i latarki oraz wyposażenie specjalistyczne wyszczególnione w Pisemnej Instrukcji Bezpieczeństwa dla Kierowcy, czyli np. sprzęt do ochrony dróg oddechowych i środki ochrony indywidualnej.
Przewóz materiałów niebezpiecznych w małych opakowaniach na potrzeby własne jest całkowicie wyłączony spod przepisów ADR. Natomiast komercyjny transport drobnicowy w ilościach nie przekraczających 1000 kg (lub litrów) nie wymaga żadnego dodatkowego oznakowania pojazdów i nie stosuje się wtedy większości przepisów ADR dotyczących przewozu. Jest to najczęściej stosowana forma transportu. Dla niektórych, najgroźniejszych materiałów dopuszczalna (do stosowania wyłączeń) masa materiału niebezpiecznego może być mniejsza lub ich przewóz z częściowym wyłączeniem spod przepisów ADR może być w ogóle niedopuszczalny.
Przepisy ustanawiają szczególne wymagania dla pojazdów przewożących towary wybuchowe klasy 1 (według klasyfikacji ADR) oraz dla wszelkiego rodzaju cystern (tj. stałych, odejmowalnych, przenośnych, MEGC etc.) przeznaczonych do przewozu materiałów ciekłych, gazów palnych itp. Muszą one spełniać rygorystyczne wymogi dotyczące konstrukcji, wyposażenia elektrycznego, układu hamulcowego oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych, czego potwierdzeniem jest Świadectwo Dopuszczenia Pojazdu do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych. Pojazdy takie podlegają także corocznym badaniom technicznym w celu potwierdzenia zgodności z odpowiednimi przepisami ADR.
Przewóz materiałów niebezpiecznych jest skomplikowanym procesem wymagającym specjalistycznej wiedzy. Organizacja transportu zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami w zakresie bezpieczeństwa, gwarantuje nie tylko zminimalizowanie zagrożeń wynikających z przewozu materiałów niebezpiecznych, ale i pełną jego efektywność. Możliwość doboru rodzaju opakowania lub środka transportu w zależności od zagrożeń stwarzanych przez konkretny towar niebezpieczny bez pogarszania bezpieczeństwa w przewozie - jest wiedzą wartą poznania i stosowania, gdyż głównym czynnikiem efektywnego biznesu jest stałe ograniczanie zbędnych kosztów.