Lato w pełni i niezauważenie 5 lipca 2008 minęła 30 rocznica nieratyfikowania Protokołu do Konwencji CMR z 1978.
W Polsce obowiązuje „Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR )” zwana Konwencją CMR, sporządzona w Genewie dnia 19 maja 1956 r. W artykule 23 ust 3 Konwencja ta przewiduje, że odszkodowanie za całkowicie lub częściowo utracony towar nie może przekraczać 25 franków za kilogram brakującej wagi brutto. Za frank uważa się złoty frank, wagi 10/31 grama złota o próbie 0, 900.

Już w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku uznano za niewygodne posługiwanie się złotym frankiem do wyliczeń odszkodowań w transporcie drogowym. W związku z tym 5 lipca 1978 podpisano w Genewie Protokół do Konwencji, który pozwolił zastosować międzynarodową jednostkę rozrachunkową „Specjalne Prawa Ciągnienia” w skrócie SDR. Polska nie ratyfikowała jednak przez 30 lat wymienionego Protokołu do Konwencji CMR i SDR-y nie zastąpiły złotego franka.
„Złoty Frank” był jednostką rozliczenia szkód w transporcie lotniczym na mocy Konwencji Warszawskiej, ale odkąd Polska ratyfikowała „Konwencje o ujednostajnieniu niektórych prawideł dotyczących międzynarodowego przewozu lotniczego – zwaną Konwencją Montrealską” w transporcie lotniczym jednostką rozliczenia rekompensat są teraz SDR-y.
Co więcej, również w tak konserwatywnej gałęzi transportu, jak transport kolejowy, do wypłaty za szkody użyjemy limitu 17 SDR za kg masy brutto np. za braki w towarze stwierdzone w wagonie kolejowym.
Gdyby polski parlament ratyfikował przez ostatnie 30 lat wspomniany Protokół do Konwencji CMR, polscy przewoźnicy i spedytorzy drogowi mogliby stosować przelicznik w wysokości 8,33 SDR za każdy 1 kg brutto np. utraconej przesyłki.

Ułatwienie byłoby ogromne, gdyż kurs SDR-a jest ustalany przez Narodowy Bank Polski i publikowany na stronie internetowej banku, jak i w gazetach na stronach gospodarczych w tabeli kursów średnich NBP (skrót waluty XDR).
Kurs złotego franka ze względu na jego wąskie zastosowanie nie jest obecnie publikowany przez NBP, a określany jest tylko raz na kwartał. Przelicznik tej sztucznej waluty w trzecim kwartale 2008 określony został na poziomie: jeden „gold franc” równy jest 0,8392 polskiego złotego.

Taka sytuacja utrudnia polskim przewoźnikom drogowym bieżące ocenianie poziomu odpowiedzialności, która powstaje z zawarciem każdej umowy przewozu międzynarodowego.
W tej sytuacji zwyczajowo posługują się nieusankcjonowanym prawnie przelicznikiem 8,33 SDR za kg wagi brutto, mogąc wprowadzić tym samym w błąd swoich kontrahentów krajowych i zagranicznych, co do wysokości prawdopodobnego odszkodowania.

© Zbigniew Kurzela 2008