Straż Kolejowa utworzona została po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. Jej utworzenie było odpowiedzią na znaczne zagrożenia przestępczością występujące na terenach kolejowych. W następstwie działań wojny polsko-bolszewickiej (1919 - 1922) Straż Kolejowa została przekształcona w Wojskową Straż Kolejową.
W latach 1920-1934 za bezpieczeństwo na terenach kolejowych odpowiedzialna była Policja Państwowa. Jednak ograniczone środki działania, jakimi dysponowała, nie pozwalały na skuteczne przeciwdziałanie bezprawnym zamachom, godzącym w bezpieczeństwo transportu kolejowego. Znane są przypadki działań wieloosobowych, uzbrojonych grup przestępczych napadających na pociągi oraz terroryzujących podróżnych. Również od początku lat 30-tych odnotowano liczne przypadki działań dywersyjnych i sabotażowych skierowanych przeciw funkcjonowaniu kolei .
Po 14 latach od likwidacji Straży Kolejowej i wystąpienia poważnych zagrożeń dla funkcjonowania kolei i bezpieczeństwa publicznego, przystąpiono od początku 1935 r. do organizowania ochrony kolei w oparciu o ustawę z dnia 15 marca 1934 r. o ochronie porządku na kolejach użytku publicznego (Dz. U.R.P. z 15 kwietnia 1934 r. nr 32 poz. 285). Na mocy tej ustawy i wydanego do niej rozporządzenia Ministrów Komunikacji i Spraw Wewnętrznych z dnia 24 listopada 1934 r. o przestrzeganiu porządku na kolejach użytku publicznego (Dz. U.R.P. nr 109 poz. 961), zostały powołane organa ochrony kolei. Powołano Straż Ochrony Kolei, podporządkowaną Ministrowi Komunikacji. Była to uzbrojona i umundurowana formacja państwowa.
Zarządzeniem Ministra Kolei nr 173 z dnia 18 czerwca 1955 r. w sprawie organizacji i zakresu działania organów straży kolejowej oraz straży zakładowych w resorcie Kolei, ponownie ograniczono uprawnienia Straży Ochrony Kolei, tylko do zadań wartowniczo - ochronnych. Zarządzenie powyższe było wynikiem Uchwały Nr 178/55 Rady Ministrów PRL, w sprawie utworzenia w ramach Milicji Obywatelskiej Kolejowej Milicji Obywatelskiej"
Po 5 letnim okresie marginalizacji roli SOK, na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1960 r. o kolejach, powołano ponownie organy ochrony kolei i jako organ wiodący - Służbę Ochrony Kolei, której przywrócono uprawnienia do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego na obszarze kolejowym i w pociągach oraz sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów porządkowych na kolejach użytku publicznego, a także ochrony mienia kolejowego i kolei powierzonego.
Przez cały okres swojego istnienia, blisko 88 –letni, "Straż Kolejowa", "Straż Ochrony Kolei", "Służba Ochrony Kolei" i obecnie ,,Straż Ochrony Kolei” trwały dyskusje co do modelu działania i uprawnień dla funkcjonariuszy.
W Sejmie już wkrótce rozpoczną się prace nad poselskim projektem zmian w funkcjonowaniu SOK. Treść projektu ustawy jest na stronach sejmowych :
http://orka.(...)Document
Proszę o uwagi do projektu….
www.piechocinski.blog.onet.pl