Z biuletynu Sejmowej Komisji Infrastruktury:
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
Zwracam uwagę, że wpisaliśmy już do ustawy, że bank obsługujący Fundusz dostaje stosowną gratyfikację za to co robi. Rozumiem, że bank w ramach swoich obowiązków reklamuje czy raczej promuje Fundusz itd. Nie ma potrzeby jeszcze raz wpisywać do ustawy, że środki Funduszu przeznacza się na pokrycie kosztów promocji Funduszu. Albo Bank Gospodarstwa Krajowego z tytułu przyznania premii pobiera od inwestora wynagrodzenie prowizyjne równe 0,6% kwoty każdej przyznanej premii, o czym mowa w art. 21, albo nie i wtedy rozmawiamy inaczej.
Bo przecież bank obsługujący Fundusz powinien być zainteresowany tym, aby 0,6% było od jak największej liczby wypłacanych premii, a uzyskane w ten sposób środki wliczył sobie w koszty promocji tego produktu.
Druga uwaga dotyczy proporcji czy jak mówi zapis pkt 1, parytetu przyznawanych premii – termomodernizacyjnej, remontowej i kompensacyjnej w relacji 3:1. Z wcześniejszej dyskusji, choćby z wypowiedzi pana ministra, mamy sygnał takiej proporcji podziału premii. Skoro wprowadzenie premii remontowej nie wpłynie w sposób znaczący na wielkość środków Funduszu, to pytam, czy proporcje podziału premii nie są nadmiernym usztywnieniem całego mechanizmu wypłaty przyznanych premii.
Reprezentant właścicieli nieruchomości zwrócił uwagę na jeden fakt. Może się okazać, że właściciele domów nie będą brali kredytów po to, aby np. podnieść wartość swoich nieruchomości. W związku z tym nie będą występować o premie kompensacyjne. Jak w przepisie art. 25 zakotwiczymy wypłatę premii w proporcjach 3:1, to może się on stać barierą. Powinniśmy raczej stosować rozwiązanie maksymalnie elastyczne.
Może zapisać w art. 25, że bank zachowa proporcje wypłaty przyznanych premii uzgodnione z właściwym ministrem. Może delegacja ustawowa jest potrzebna, żeby przyjęta regulacja była elastyczna. Bo może się okazać, że po roku czy dwóch stwierdzimy nagle, że utrzymanie proporcji 3:1 zahamowało nam wypłatę premii, bo potrzeby są zupełnie inne.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
Mamy zatem uwagi zarówno do propozycji poprawki zgłoszonej przez pana posła Cieślika i do proporcji wypłacania trzech premii, czyli do pkt 1 art. 25 wg sprawozdania podkomisji.
Poseł Edward Czesak (PiS):
Panie przewodniczący. Poprawka została zgłoszona i przegłosowana na posiedzeniu podkomisji stałej. Uzasadnienie dla wprowadzenia takiej proporcji wypłaty premii wydaje się logiczne. Przedsięwzięcia remontowe pochłaniają znacznie większe środki niż działania związane z termomodernizacją. Ideą wprowadzenia takiej proporcji było to, aby jednak zachować działania termomodernizacyjne, które bezpośrednio wpływają na oszczędność energii. A taka idea jakby przyświecała tej poprawce. Dlatego została wprowadzona na posiedzeniu podkomisji do sprawozdania.
Dzisiaj zgłaszam wniosek przeciwny do wniosku zgłoszonego przez pana posła Cieślika, aby utrzymać zapis proponowany przez podkomisję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
Dziękuję bardzo. Czy jeszcze ktoś z pań i panów posłów chciałby zabrać głos. Pan przewodniczący Piechociński; proszę.
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
Też jestem zwolennikiem tego, abyśmy zachowali bardzo duże wydatki termomodernizacyjne, bo przy wzroście cen energii, gazu itd. parcie na premie będzie największe. Poza tym „remontówka” nie jest jeszcze przygotowana. Zanim nowy produkt bankowy pojawi się na rynku finansowym, to może się okazać, że będziemy mieli z nim określone kłopoty.
Ja jednak patrzę inaczej na przepis art. 25. Jeżeli aż do ustawy wpisujemy proporcje wypłaty przyznanych premii, to w którymś momencie może taki sztywny przepis stać się poważną barierą. Może się bowiem okazać, że na premie termomodernizacyjne moglibyśmy przeznaczyć 10 razy więcej środków, bo „remontówka” nie idzie, ale nie możemy tego zrobić, bo mamy w ustawie sztywny przepis mówiący o proporcji 3:1. I co wtedy? Wtedy ministerstwo będzie się do nas musiało zwrócić z wnioskiem o dokonanie zmian w ustawie, bo Bank Gospodarstwa Krajowego nie może realizować zadań.
Jestem zwolennikiem tego, żeby ustawa przy rozstrzyganiu tego typu kwestii była maksymalnie elastyczna i żeby zachować zdrowy rozsądek; jest popyt, jest podaż na rynku.
Podsekretarz stanu w MI Piotr Styczeń:
Panie przewodniczący. Wysoka Komisjo.
W trakcie tworzenia przepisów tej ustawy problem usztywnienia wydatków z Funduszu, a właściwie nie wydatków, a planowania wydatków w ramach Funduszu, był poruszany wielokrotnie. Proponuję, abyście państwo zobaczyli, jak przepis dotyczący przeznaczenia środków Funduszu i podziale na trzy rodzaje premii w proporcji 3:1, funkcjonował do tej pory bez tej proporcji. Mianowicie w art. 16 ustawy, którą rozpatrujemy dzisiaj, mówi się, że „BGK przyznaje premie w granicach wolnych środków Funduszu w ramach limitów premii każdego rodzaju określonych w planie finansowym Funduszu”.
Innymi słowy, jeżeli będzie sporządzony plan finansowy Funduszu i w nim zostaną wydzielone kwoty na premie, to w ramach tych kwot wolnych, czyli jeszcze nie wydatkowanych, będą przyznawane poszczególne rodzaje premii. To jest bezpieczne rozwiązanie. Z drugiej strony, wypłatę premii, czyli fizycznie dokonana wypłata środków, opisuje się w art. 27 w ust. 1 w taki sposób, że występuje pewien rodzaj sprawozdawczości kwartalnej. W przepisie tym stwierdza się, że BGK składa ministrowi właściwemu do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, w terminie do końca miesiąca następujące po każdym kwartale, informacje o wysokości przyznanych premii, przewidywanych terminach ich przekazania oraz o wysokości wypłaconych premii odrębnie dla premii termomodernizacyjnych, premii remontowych i premii kompensacyjnych”.
W dalszym ciągu mówię o sytuacji, kiedy nie ma proporcji 3:1, można reagować na sytuację wewnątrz samego Funduszu. Sytuację tę określa art. 26 ustawy. W momencie kiedy powstaje plan finansowy Funduszu, minister właściwy do spraw finansów publicznych oraz minister właściwy do spraw środowiska oraz minister właściwy do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej, czynią podkład do uchwalenia planu finansowego Funduszu. Jest nim decyzja o podziale Funduszy na trzy premie, o których mówimy w całej ustawie. Dodam, że Minister Środowiska jest tym, który najbardziej dba o Fundusz Termomodernizacyjny, gdyż jest winien Unii Europejskiej sprawozdanie o oszczędności energii.
Jeszcze jeden apel. Proszę państwa, oczywiście że narzędzie usztywniające może być, moim zdaniem, stosowane nie w sytuacjach, w których jeszcze nie wiemy, jak będzie realizowana ustawa, tylko w sytuacjach istotnych zagrożeń. Zakładam taką sytuację tylko do potrzeb dzisiejszej dyskusji, bo nie wyobrażam sobie, że premia termomodernizacyjna „umiera” całkowicie i że nie mamy tego narzędzia. To jest jednak sytuacja katastroficzna. Ale tylko w takiej sytuacji można by spożytkować wniosek pana posła Piechocińskiego i powiedzieć wyraźnie w ustawie, ile mamy wydać środków z Funduszu w danym roku na termomodernizację, a nie mniej.
Na koniec jeszcze jedna uwaga. Przychylam się do stanowiska pana posła Piechocińskiego. Na pewno tak się zdarzy, bo zdarza się z samym Funduszem Termomodernizacyjnym, że trzeba będzie bardzo realnych decyzji dotyczących sposobu wydatkowania środków Funduszu w trakcie roku. Nie jesteśmy przekonani, a nawet jesteśmy zbliżeni do dużego stopnia pewności, że próba zmiany ustawy w zakresie, o którym mówił pan poseł, byłaby bardzo silnie utrudniona. Potrzeba elastycznego potraktowania Funduszu jest potrzebą wynikającą na przykład po realizacji już określonych wypłat premii po pierwszym kwartale roku, w którym plan finansowy Funduszu był realizowany.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
Prosiłbym jeszcze pana ministra, aby ustosunkował się do jednej części wypowiedzi pana przewodniczącego Piechocińskiego. Chodzi o zapis art. 25 dotyczący pokrycia kosztów promocji Funduszu. Najpierw jednak zwracam się do pana przewodniczącego, może powtórzy pan swoją uwagę.
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
Ja tylko zapytałem, czy skoro w art. 21 mamy zapisaną prowizję dla Banku Gospodarstwa Krajowego w wysokości 0,6% kwoty każdej przyznanej premii, to po co raz jeszcze w art. 25 mówimy o przeznaczeniu środków Funduszu m.in. na pokrycie kosztów promocji Funduszu. Dla mnie jest to powtórzenie. Skoro zapisaliśmy w ustawie, że Fundusz obsługuje Bank Gospodarstwa Krajowego i pobiera za to 0,6% od każdej przyznanej premii, są to środki także na promowanie systemu, w tym także na promocję nowego produktu. Na to wszystko potrzebne są środki finansowe. Jeśli jest ich za mało, to trzeba zwiększyć wskaźnik 0,6 do 0,7% od każdej przyznanej premii, a nie drugi raz zapisywać w ustawie, że „ Środki Funduszu przeznacza się na…pokrycie kosztów promocji Funduszu”.
Podsekretarz stanu w MI Piotr Styczeń:
Można powiedzieć tak, że skoro BGK pobiera wynagrodzenie z tytułu obsługi Funduszu, to trudno, by jako podmiot gospodarczy, jeszcze pokrył bliżej nie określone koszty promocji. Podejrzewam, że w działalności gospodarczej pan poseł spotkałby się z taką sytuacją. Można by było powiedzieć, że w ostateczności środki uzyskane z tytułu przyznawania premii bank powinien przeznaczyć na samą promocję. Specjalnie to przejaskrawiam.
Z drugiej strony chcieliśmy uczynić z kosztów promocji Funduszu narzędzie, które…
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
Panie ministrze, żeby sprawę skrócić; świadomie rząd zaprojektował, aby środki na promocję były poza wskaźnikiem 0,6% , a więc kwotami uzyskanymi z tytułu przyznawania premii. Chodzi o to, aby nie płacił beneficjent, ale budżet.
Podsekretarz stanu w MI Piotr Styczeń:
Dokładnie tak.
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
To jest dla mnie czytelna odpowiedź.
Podsekretarz stanu w MI Piotr Styczeń:
Ale żeby także mieć wpływ na tę promocję. Jeżeli to będzie wynagrodzenie, to nie będziemy mieli na to wpływu.
Poseł Janusz Piechociński (PSL):
Dobrze. Ale chcę jeszcze wrócić do pierwszej kwestii. Jak, zdaniem rządu, powinien brzmieć przepis art. 25 w pkt 1 ust. 1? Czy przejmujemy zapis ze starego rozwiązania, czyli elastyczną formułę? Przypomnę, jaki mieliśmy kłopot, kiedy trzeba było zmienić rozporządzenie o Krajowym Funduszu Drogowym. Rząd się nie spotkał i podjął decyzję w końcu grudnia ubiegłego roku i na skutek tego 860 mln zł nie zostało zafakturowane. A tutaj mamy do czynienia z zapisem nie rozporządzenia, ale ustawy. Każda zmiana wymaga co najmniej półrocznej pracy legislacyjnej. Może tak być, że w pierwszym półroczu nie zarejestrujemy faktu, po wakacjach nie będzie pieniędzy na wypłatę premii albo środki Funduszu źle wydatkujemy, bo mamy sztywne proporcje podziału na trzy rodzaje premii. Trzeba będzie w ciągu dwóch miesięcy zmienić ustawę. I co wtedy zrobią beneficjenci premii? Nic. Stracimy jeden rok.
Proponuję, aby pójść tym tokiem myślenia i stworzyć maksymalnie elastyczną formułę podziału środków Funduszu. Decyzję w formie planu finansowego podejmie trzech ministrów we właściwym trybie, tak jak to robili dotychczas. Prosiłbym o czytelny zapis ze strony rządu.
Podsekretarz stanu w MI Piotr Styczeń:
Czyli eliminujemy z art. 25 ust. 1 pkt 1 proporcję 3:1 i zostawiamy zapis w dotychczasowym brzmieniu czyli w brzmieniu przedłożenia rządowego.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
Nie wystarczy jednak opinia pana ministra, z formalnego punktu widzenia potrzebna jest inicjatywa poselska; trzech posłów musi się podpisać pod taką propozycją zmiany art. 25. Członkowie prezydium Komisji podpiszą się pod taką wersją art. 25 ust. 1 pkt 1. Po słowach „wypłatę przyznanych premii” wykreślamy pozostałą treść pkt 1 ze sprawozdania podkomisji.
Legislator Ida Reykowska:
Taka zmiana wymaga przegłosowania wniosku przez Komisję.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
To oczywiste. Pozostaje jeszcze nie rozstrzygnięta kwestia podniesiona przez pana przewodniczącego Piechocińskiego dotycząca promocji. To też zostało już wyjaśnione? Skoro tak, proszę o ponowne odczytanie proponowanych zmian w art. 25.
Legislator Ida Reykowska:
Jeśli pan przewodniczący pozwoli, ja to zrobię. Odczytuję całe brzmienie art. 25 w wersji proponowanej Komisji do przyjęcia.
„1. Środki Funduszu przeznacza się na:

1) wypłatę przyznanych premii,
2) pokrycie kosztów weryfikacji audytów energetycznych i audytów remontowych,
3) pokrycie kosztów obsługi Funduszu,
4) pokrycie kosztów promocji Funduszu.

2. Okresowo wolne środki Funduszu mogą być:

1) lokowane w innych bankach, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 2;
2) inwestowane w papiery wartościowe lub jednostki uczestnictwa, o których mowa w art. 24 ust. 1 pkt 3”.

Jak widać, ust. 2 pozostaje bez zmian.
Przewodniczący poseł Zbigniew Rynasiewicz (PO):
Przystępujemy do rozstrzygania. Czy ze strony pań i panów posłów są uwagi do tak przedstawionego art. 25? Nie ma uwag. Jeżeli nie usłyszę sprzeciwu, to uznam, że art. 25 w nowej wersji został przyjęty. Sprzeciwu nie słyszę.
Stwierdzam, że Komisja przyjęła art. 25 w nowej wersji.