Informacja UKE na temat aktualnego stanu przygotowań i realizacji programu cyfryzacji w Polsce
W odpowiedzi na zapytanie Pana posła Janusza Piechocińskiego sformułowane w dniu 12 października 2008 r. na posiedzeniu Komisji Infrastruktury Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, przedstawiam w załączeniu informację na temat aktualnego stanu przygotowań i realizacji programu cyfryzacji w Polsce.
Skuteczne wdrożenie naziemnej telewizji cyfrowej w Polsce jest niezwykle istotnym działaniem z punktu widzenia widzów i konsumentów. Cyfryzacja telewizji naziemnej pozwoli odbiorcom na efektywniejszy dostęp do informacji, będzie istotnym elementem w procesie edukacji społecznej i rozwoju nowych technik przekazu medialnego. Natomiast dla przedsiębiorcy cyfryzacja naziemnych transmisji TV może być impulsem do inwestowania w nowe technologie, co związane jest z rozszerzeniem możliwości oferowania nowych usług towarzyszących tradycyjnemu przekazowi programów telewizyjnych. Jest więc konieczne, aby przedsiębiorcy i konsumenci w Polsce mogli skorzystać z poszerzonej i ulepszonej oferty usług medialnych w tym samym czasie, co obywatele innych państw Unii Europejskiej.
Niestety proces cyfryzacji emisji naziemnych i związane z nim wyłączenie telewizji analogowej napotyka wiele trudności, w tym opór działających obecnie na rynku nadawców komercyjnych i nadawcy publicznego, spowodowany potencjalnym wejściem konkurencji, koniecznością poniesienia nakładów, niepewnym zwrotem inwestycji. Niemniej głównym powodem sceptycznej postawy tych podmiotów jest brak ich zdaniem wizji rynku naziemnej telewizji cyfrowej po wyłączeniu telewizji analogowej. Między innymi z tego powodu nie udało się sfinalizować prac nad nowelizacją strategii rządowej odnośnie przejścia z techniki analogowej na cyfrową w zakresie telewizji naziemnej oraz projektu ustawy „cyfyzacyjnej” regulującej te kwestie.
W dniu 26 marca Br. Prezes urzędu Komunikacji Elektronicznej skierował do Prezesa rady Ministrów pismo nr DZC-WTV-5157-1/08 (1), w którym przedstawiłam propozycję założeń wdrożenia naziemnej telewizji cyfrowej w Polsce. Propozycja zawierała dwa warianty.
Pierwszy wariant zakładał umieszczenie całej publicznej i komercyjnej oferty analogowej (media publiczne i komercyjne) na jednym z multipleksów, przez co jeden multipleks stanowiłby gwarancję powszechności dotychczasowych usług audiowizualnych i gwarancję rekompensaty uzyskanych wcześniej praw dotychczasowych nadawców do nadawania analogowego w postaci gwarancji nadawania cyfrowego. Jednocześnie drugi multipleks mógłby zostać przeznaczony dla nowych nadawców, aby przyciągnąć konkurencję i wzmocnić motywację społeczną do przejścia z nadawania analogowego na cyfrowe.
Alternatywnym rozwiązaniem było udzielenie praw do pierwszego z multipleksów nadawcy publicznemu z obowiązkiem symultanicznego nadawania programów Polskiego Radia, a na drugim udzielenie praw do nadawania dla pozostałych obecnie istniejących nadawców analogowych, umożliwiając im rozszerzenie ich dotychczas ograniczonej terytorialnie oferty na cały kraj, w zamian za podjęcie przez nich obowiązku zapewnienia dla użytkowników set top boxów (urządzeń warunkujących dostęp użytkownika do cyfrowego przekazu bez zmiany odbiornika telewizyjnego), co rozwiązałoby związany z cyfryzacją problem społeczny.
Ten drugi wariant spowodowałby odsunięcie w czasie wprowadzenia na rynek konkurencji nawet do 2015 roku, jednak jego walory polegające na rozwiązaniu problemu wsparcia społecznego oraz poprawie zasięgu i jakości istniejącej oferty analogowej są również bardzo istotne.
Ów pierwszy wariant był prezentowany przez Prezesa UKE podczas serii spotkań zainicjowanych przez spółkę Polski Operator Telewizyjny Sp. z o.o. oraz Krajową Izbę Gospodarki Elektroniki i Telekomunikacji pomiędzy nadawcami programów radiowych i telewizyjnych, operatorami stacji nadawczych, izbami gospodarczymi z branży telekomunikacyjnej oraz regulatorami rynku radiowo-telewizyjnego odnośnie ustalenia zasad szybkiej cyfryzacji naziemnych transmisji TV.
Podczas wspomnianych uzgodnień poszczególni uczestnicy rynku przedstawili szereg koncepcji odnośnie sposobu przejścia z nadawania analogowego na cyfrowe w telewizji naziemnej. TVP, TVN i POLSAT zadeklarowały zaangażowanie finansowe (promocja nowego systemu emisji i sfinansowanie wyposażenia w odbiorniki cyfrowe najbiedniejszej części społeczeństwa) w proces cyfryzacji oraz wyłączą emisje analogowe do końca 2012 r. pod warunkiem gwarancji uzyskania miejsca dla redagowanych przez siebie programów w dwóch ogólnopolskich multipleksach przewidzianych na okres przejściowy. W efekcie wspomniani nadawcy zaproponowali pasywny model operatora wspomnianych multipleksów w okresie przejściowym, tzn. taki, w którym o zawartości programowej multipleksu decyduje wyłącznie KRRiT. Koncepcja ta zakłada, iż po wyłączeniu telewizji analogowej Telewizja Publiczna otrzyma na wyłączną własność jeden multipleks ogólnopolski, a zwolnione przez nią miejsce w multipleksie pierwszym lub drugim zostanie zagospodarowane przez pozostałych nadawców, którzy utworzą aktywnego operatora multipleksu. Na pozostałe multipleksy, dla których częstotliwości zostałyby zwolnione po wyłączeniu emisji analogowych można by rozpisać konkursy.
Takie rozwiązanie zdaniem pomysłodawców sprzyjałoby rozwojowi naziemnej telewizji wysokiej rozdzielczości ( HDTV) i pozwoliłoby na emisje w tym standardzie podczas EURO 2012. Wspomniana propozycja spotkała się z szerokim sprzeciwem podmiotów, które obecnie nie są uczestnikami rynku telewizji naziemnej lecz są zainteresowane tym sposobem dystrybucji treści audio-wizualnych.
Wspomniana koncepcja nie znalazła również aprobaty organów regulujących kwestie rozpowszechniania i rozprowadzania programów radiowych i telewizyjnych. KRRiT praz Prezes UKE zaproponowali aby nadawcy ogólnokrajowi, regionalni i ponadregionalni emitujący obecnie programy w sposób analogowy naziemny otrzymały gwarancje miejsca w pierwszym multipleksie, natomiast częstotliwości przeznaczone dla drugiego multipleksu należy przydzielić operatorowi wyłonionemu w konkursie.
