Czy wiesz, że...
50 lat temu - 1 maja 1958 roku podczas pochodu pierwszomajowego odbyła się oficjalna prezentacja samochodu dostawczego Żuk, model A 03. Pierwszy model Żuka powstał w Fabryce Samochodów Ciężarowych w Lublinie, zespołem jego konstruktorów kierował inż. Stanisław Tański.
Prace nad nowym samochodem dostawczym trwały zaledwie siedem miesięcy. Pojazd skonstruowany na podzespołach samochodu Warszawa (silnik, układ napędowy, zawieszenie przednie, elementy układu hamulcowego i kierowniczego), o masie całkowitej 1350 kg, ładowności 900 kg i nadwoziu pick-up nazwano Żuk.
Model A 03 pokazano po raz pierwszy podczas pochodu pierwszomajowego w roku 1958. Wykonano wówczas próbne 50 egzemplarzy, a w roku następnym rozpoczęła się seryjna produkcja modelu A 03. Samochód miał metalowe nadwozie i skrzynię ładunkową połączoną z dwuosobową kabiną. Skrzynia mogła być dodatkowo wyposażona w metalowe pałąki, na których rozpinano brezentową plandekę. Żuk miał 431 cm długości i 4 mkw. powierzchni ładunkowej.
W 1959 roku wyprodukowano ponad 1 tys. Żuków, zaś w roku następnym już ponad 2,1 tys. sztuki, w tym 100 na eksport. Produkcja i eksport pojazdu systematycznie rosły. W ciągu kolejnych lat samochód udoskonalano - wzmocniono resory i ogumienie, a zawiasy przeniesiono na przedni słupek. Powstała też koncepcja wprowadzenia do produkcji nowych wersji nadwozia.
W 1965 roku powstało pierwsze 50 sztuk Żuka A 05, a w roku 1966 rozpoczęła się produkcja seryjna. Model A 05 wyposażono w nadwozie typu furgon (zamknięte) z drzwiami w ścianie prawej i dwuczęściowymi drzwiami, otwieranymi do góry i do dołu, w ścianie tylnej. Całość nadwozia była oszklona, a przestrzeń ładunkową od przestrzeni pasażerskiej oddzielono przegrodą. Ładowność wynosiła 850 kg.
W roku 1966 rozpoczęto produkcję gaśniczego Żuka A 14, powstałego na zamówienie odbiorców z Egiptu. Samochód wyposażono w mocniejszy silnik S-21, węże strażackie zamontowano w środkowej części nadwozia, na dachu umieszczono 8-metrową drabinę, a w tylnej części nadwozia zainstalowano motopompę. Samochód mógł pomieścić 4 osoby. Pojazd miał 4,4 m długości i 2,44 m wysokości (łącznie z drabiną) i był wyposażony w czworo drzwi. Osiągał prędkość do 95 km/godz.
W 1967 roku wprowadzono do produkcji kolejne modele Żuka - A 09 i A 11 (z wyodrębnioną drewnianą skrzynią ładunkową, której trzy ściany były otwierane, a powierzchnia ładunkowa wynosiła 4,6 mkw.). Ładowność modeli A 09 i A 11 wynosiła 950 kg, długość wynosiła 4,45 m, zaś wysokość 2,3 m. W roku 1968 rozpoczęto produkcję Żuka A 15, który był praktycznie nie zmienioną wersją modelu gaśniczego A 14, przeznaczoną na rynek krajowy.
W 1970 roku z taśm montażowych zaczęły zjeżdżać Żuki A 07. Były to furgony towarowo-osobowe, w których wzdłuż bocznych ścian skrzyni ładunkowej zamontowano składane ławeczki dla 5 osób. Samochód był także wyposażony w większą liczbę okien i napędzany silnikiem S- 21.
W 1970 roku fabrykę opuścił 100-tysięczny egzemplarz Żuka. Dwa lata później opracowano Żuka A 18 (dziesięcioosobowy mikrobus) oraz Żuka R (o dłuższej kabinie, mniejszej skrzyni ładunkowej oraz zmodernizowanej konstrukcji przedniej ściany, poprawionym systemie wentylacji i ogrzewania w kabinie kierowcy). Kolejne modele auta, posiadające nową kabinę, oznaczono dodatkową literą "M" (np. A 07M).
W 1972 roku wyprodukowano również strażacki Żuk A 151 C, wyposażony w motopompę i czterystulitrowy zbiornik na wodę. W roku kolejnym do produkcji trafił najdłuższy, bo posiadający 4,45 m Żuk A 16 B. Jego wydłużona kabina mogła pomieścić do 6 osób, a skrócona skrzynia ładunkowa miała 3 mkw. Ładowność samochodu wynosiła 950 kg. Specjalnie do tej wersji zaprojektowano przyczepę jednoosiową D-17 o ładowności 350 kg wyposażoną w skrzynię ładunkową.
Ostatni Żuk opuścił fabrykę 13 lutego 1998 roku i powędrował do zakładowego muzeum. Łącznie w ciągu 40 lat wyprodukowano blisko 590 tys. tych aut.
Źródło: Nauka w Polsce