Założenia do zmiany ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274) przyjęte na posiedzeniu Rady Ministrów w dniu 5 lipca 2007 r.

I. Kryterium liczby nowych miejsc pracy lub wielkości nakładów inwestycyjnych
1. Z zastrzeżeniem pkt 2 do ubiegania się o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej, uprawniać będzie*:
a. w powiatach, w których stopa bezrobocia jest mniejsza lub równa 10%:
utworzenie co najmniej 250 nowych miejsc pracy
lub
poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 45 mln euro
b. w powiatach, w których stopa bezrobocia wynosi powyżej 10%, lecz nie więcej niż 15%:
utworzenie co najmniej 200 nowych miejsc pracy
lub
poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 40 mln euro
c. w powiatach, w których stopa bezrobocia wynosi powyżej 15%, lecz nie więcej niż 20%
utworzenie co najmniej 150 nowych miejsc pracy
lub
poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 30 mln euro
d. w powiatach, w których stopa bezrobocia wynosi powyżej 20%, lecz nie więcej niż 25%:
utworzenie co najmniej 100 nowych miejsc pracy
lub
poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 20 mln euro
e. w powiatach, w których stopa bezrobocia wynosi powyżej 25%:
utworzenie co najmniej 50 nowych miejsc pracy
lub
poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 5 mln euro

2. W województwach Polski Wschodniej, tj. w warmińsko-mazurskim, podlaskim, świętokrzyskim, lubelskim i podkarpackim warunki dotyczące wielkości tworzonych miejsc pracy i nakładów inwestycyjnych, określone w pkt a-e są niższe o 30%.
*Stopa bezrobocia (procentowy udział liczby bezrobotnych w liczbie cywilnej ludności aktywnej zawodowo) według danych GUS - stan na miesiąc poprzedzający dzień złożenia wniosku do Ministerstwa Gospodarki o objęcie prywatnego gruntu obszarem specjalnej strefy ekonomicznej

II. Kryterium wspierania rozwoju innowacyjnych, wysokich technologii
Do ubiegania się o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej pod inwestycje związane z wykorzystaniem innowacyjnych, wysokich technologii, uprawniać będzie łączne spełnienie poniższych warunków:
powstałe w wyniku inwestycji przedsiębiorstwo w swojej działalności stosowało będzie wysokie technologie lub rozwiązania innowacyjne prowadzące do wzrostu konkurencyjności polskiej gospodarki. Prywatny przedsiębiorca jako załącznik do wniosku o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej powinien przedstawić opinie - ekspertyzy minimum 2 jednostek naukowych prowadzących w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, mających siedzibę w Polsce, które w żaden sposób nie są powiązane z prywatnym przedsiębiorcą składającym wniosek. Ekspertyzy te powinny potwierdzić, że powstałe w wyniku inwestycji przedsiębiorstwo w swojej działalności stosowało będzie wysokie technologie lub rozwiązania innowacyjne prowadzące do wzrostu konkurencyjności polskiej gospodarki. Ponadto ekspertyza powinna m.in. wskazywać, od jakiego okresu jest stosowana na świecie oraz w Europie proponowana do wprowadzenia wysoka technologia lub rozwiązanie innowacyjne,
utworzenie co najmniej 30 nowych miejsc pracy i poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 5 mln euro.

III. Kryterium wspierania rozwoju sektora nowoczesnych usług (IT i BPO):
Do ubiegania się o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej pod inwestycje związane z rozwojem nowoczesnych usług uprawniać będzie łączne spełnienie poniższych warunków:
a. inwestycja będzie realizowana w zakresie co najmniej jednej z poniższych usług:

• usług informatycznych określonych działem 72,
• usług rachunkowości i kontroli ksiąg określonych kategorią 74.12.1,
• usług w zakresie księgowości, z wyłączeniem deklaracji podatkowych, określonych kategorią 74.12.2,
• usług centrów telefonicznych określonych klasą 74.86,

b. utworzenie co najmniej 150 nowych miejsc pracy lub poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 5 mln euro.
Dopuszcza się możliwość obejmowania gruntów prywatnych pod budowę budynków biurowych, przy czym inwestorzy realizujący te budowy zostaną wyłonieni w trybie konkursu ofert ogłaszanego wspólnie przez Zarządzającego strefą i jednostkę samorządu terytorialnego właściwą dla położenia gruntu. Kryterium wyboru oferty będzie wielkość powierzchni biurowej na 1 m2 gruntu oraz termin oddania budynku do użytkowania, przy czym decydująca będzie efektywność wykorzystania powierzchni.
Zezwolenia wydawane na działalność w tych budynkach muszą spełniać łącznie warunki określone w pkt a) i b).

IV. Kryterium wspierania usług badawczo-rozwojowych
Do ubiegania się o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej pod inwestycje związane z rozwojem usług badawczo-rozwojowych uprawniać będzie łączne spełnienie poniższych warunków:
a) inwestycja będzie realizowana w zakresie, co najmniej jednej z poniższych usług:
usług badawczo-rozwojowych w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych określonych grupą 73.1,
usług w zakresie badań i analiz technicznych określonych grupą 74.3,

 

b) utworzenie co najmniej 50 nowych miejsc pracy lub poniesienie nakładów inwestycyjnych o wartości co najmniej 3 mln euro.

V. Kryterium niezbędności obszaru
Dopuszcza się możliwość włączenia prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej niezbędnych dla realizacji już podjętej inwestycji, na których będzie prowadzona działalność niemożliwa do wyodrębnienia w rozumieniu przepisów rozporządzeń Rady Ministrów w sprawie specjalnych stref ekonomicznych. Do tego typu przypadków zaliczyć można budowę obiektów towarzyszących, takich jak magazyny, parkingi, bocznice kolejowe, budynki socjalne itp.
Obszar takiego włączenia nie może jednak przekroczyć powierzchni 2,0 ha i na nowo włączonym obszarze nie może być prowadzona działalność gospodarcza w oparciu o nowe zezwolenie.
Za grunty prywatne uznaje się grunty stanowiące własność lub będące w wieczystym użytkowaniu osób fizycznych oraz spółek prawa handlowego, w których Skarb Państwa lub gmina (kilka gmin) posiada mniej niż 50% akcji/udziałów, a także spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych.
Każdy wniosek o włączenie prywatnych gruntów do obszaru specjalnej strefy ekonomicznej podlegał będzie indywidualnej analizie dokonywanej przez Zarząd danej Strefy, a następnie przez Ministra Gospodarki.

W przypadku wykazania podczas analizy, że:
a) dany projekt nie mieści się w Kryteriach, lub
b) inwestycja planowana była do realizacji bez pomocy publicznej w formie instrumentu strefowego (np. w biznes planie lub strategii rozwoju firmy zawarta była informacja o planowanym projekcie inwestycyjnym, bez warunku realizacji tej inwestycji w specjalnej strefie ekonomicznej), lub
c) przyszłe wpływy z inwestycji do budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego będą równe lub niższe od planowanej wielkości pomocy publicznej,
wniosek taki nie będzie przedmiotem dalszych prac legislacyjnych.
W przypadku spełnienia wymagań określonych w Kryteriach projekt będzie podlegał procedurze określonej w Uchwale nr 49 Rady Ministrów z dnia 19 marca 2002 r. Regulamin pracy Rady Ministrów (M.P. Nr 13, poz. 221 z późn. zm.).

Uzasadnienie
Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz.U. z 2007 r. Nr 42, poz. 274) w przypadkach uzasadnionych ważnymi względami gospodarczymi część strefy może obejmować grunty stanowiące własność:
Skarbu Państwa, których użytkownikiem wieczystym jest osoba inna niż zarządzający - za zgodą użytkownika wieczystego;

• osób innych niż Skarb Państwa, gmina (związek komunalny) i zarządzający - za zgodą właściciela.
• W związku z faktem, iż ww. ustawa nie precyzuje przypadków uzasadnionych "ważnymi względami gospodarczymi", a prywatne tereny są coraz częściej włączane w obszar specjalnych stref ekonomicznych koniecznym stało się opracowanie szczegółowych kryteriów obejmowania obszarem stref ekonomicznych gruntów należących do prywatnych właścicieli.

Za ważne względy gospodarcze uznano:

• tworzenie nowych miejsc pracy lub ponoszenie nakładów inwestycyjnych,
• rozwój innowacyjnych, wysokich technologii,
• rozwój sektora nowoczesnych usług (IT, BPO oraz usług badawczo-rozwojowych).

1. Kryterium liczby nowych miejsc pracy lub wielkości nakładów inwestycyjnych
Strefy jako instrument rozwoju regionalnego mają za zadanie niwelować różnice w rozwoju gospodarczym regionów. Podstawowym wskaźnikiem obrazującym sytuację społeczno-ekonomiczną regionu jest stopa bezrobocia. W zależności od wysokości tego wskaźnika zaproponowano minimalne parametry inwestycji realizowanych na gruntach prywatnych.
W przypadku stref położonych w województwach ściany wschodniej proponuje się obniżenie o 30% wymagań dotyczących liczby nowych miejsc pracy i wielkości inwestycji. Napływ inwestorów do tych stref znacznie odbiega od pozostałych, natomiast zarządzający tymi strefami, szczególnie w województwach: świętokrzyskim, podkarpackim i lubelskim, zgłaszają problemy z pozyskaniem w miarę atrakcyjnych gruntów gminnych lub Agencji Nieruchomości Rolnych.

 

2. Kryterium wspierania rozwoju innowacyjnych, wysokich technologii
Drugim ważnym zadaniem stref jest stymulowanie wzrostu konkurencyjności naszej gospodarki, co można osiągnąć, wspierając inwestycje innowacyjne, stosujące nowoczesne technologie. Aby projekt spełniał omawiane kryterium, musi być stwierdzony jego innowacyjny charakter przez minimum dwie jednostki naukowe prowadzące w sposób ciągły badania naukowe lub prace rozwojowe, mające siedzibę w Polsce, a w wyniku jego realizacji musi powstać co najmniej 30 nowych miejsc pracy lub muszą być poniesione nakłady o wartości co najmniej 5 mln euro. Postawione wymagania gwarantują, że inwestycja stosować będzie najnowsze rozwiązania technologiczne.
3. Kryterium wspierania rozwoju sektora nowoczesnych usług (IT i BPO).
Obecnie istotnym wyznacznikiem atrakcyjności inwestycyjnej kraju jest poziom rozwoju nowoczesnych, wysoko wyspecjalizowanych usług. Wprowadzenie od 2005 roku ww. usług do katalogu działalności wspieranych zwolnieniami podatkowymi udzielanymi w strefach świadczy o znaczeniu tego sektora dla gospodarki i potrzebie jego dalszego rozwoju. Specyfika omawianych usług determinuje sposób ich prowadzenia. Inwestorzy potrzebują powierzchni biurowych pod wynajem z dostępem do odpowiedniej infrastruktury technicznej i wykwalifikowanej kadry. Takie wymagania najczęściej spełniają obiekty prywatne, zlokalizowane w dużych miastach. Aby sektor ten rozwijał się w Polsce dynamicznie, należy dopuścić możliwość obejmowania statusem sse gruntów prywatnych na jego potrzeby, pod warunkiem spełnienia kryterium określonego w pkt III.
Na niewielkich stosunkowo nieruchomościach, obejmowanych granicami specjalnych stref ekonomicznych może powstać w skali całego kraju co najmniej kilkanaście tysięcy nowych miejsc pracy w przedsięwzięciach tego typu, jednakże doświadczenie w tym zakresie mówi, że rzadko kiedy inwestorzy realizujący takie projekty zainteresowani są budową własnych nieruchomości. Od uzgodnień do rozpoczęcia rekrutacji pracowników upływa zaledwie kilka miesięcy, a realizacja budowy odpowiedniego budynku klasy A przez wyspecjalizowanego dewelopera to co najmniej dwa lata. Dopuszczenie możliwości obejmowania strefą gruntów deweloperów nie uszczupli dochodów budżetu państwa, ponieważ nie korzystają oni z pomocy publicznej. Pozwoli natomiast na wygrywanie konkurencji z innymi krajami, które są przygotowane na przyjęcie takich inwestorów od zaraz. Proces wydawania zezwoleń na prowadzenie działalności w takich obiektach będzie nadzorowany przez Ministra Gospodarki.
4. Kryterium wspierania usług badawczo-rozwojowych.
Rozwój usług badawczo-rozwojowych jest pożądany, szczególnie usług świadczonych przez sektor MSP. W tym przypadku priorytetem nie jest wielkość inwestycji i zatrudnienia, ale rodzaj prowadzonej działalności.
5. Kryterium niezbędności obszaru.
Incydentalnie występuje potrzeba korekty terenu związana z realizacją wcześniej podjętej inwestycji, wynikająca z nieujawnionych przed rozpoczęciem prac budowlanych przeszkód technicznych, np. podziemne budowle niemożliwe do usunięcia, wody podskórne itp. Czasami zachodzi potrzeba zwiększenia powierzchni magazynowej lub budowy obiektów towarzyszących jak parkingi, bocznice kolejowe, budynki socjalne. Tego typu obiekty mogą być zlokalizowane wyłącznie na gruntach przylegających do działki, na której zlokalizowana jest inwestycja, a często są to tereny prywatne. Na ww. cele można przeznaczyć maksimum 2 ha i nie może być tam prowadzona działalność gospodarcza oparająca się na nowych zezwoleniach.

Przedłożone Kryteria obowiązywać będą do czasu wejścia w życie stosownej nowelizacji ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, w zakresie obejmowania gruntów prywatnych statusem specjalnej strefy ekonomicznej.
2007-08-07