W następstwie katastrof tankowców „Erika” i „Prestige” Unia Europejska przystąpiła do ustanowienia mechanizmu „obronnego”, mającego chronić Europę przed wypadkami na morzu i zanieczyszczeniem środowiska. Tak więc, Komisja Europejska rozpoczęła proces konsultacji dotyczący trzeciego pakietu środków prawnych dotyczących bezpieczeństwa na morzu. Komisja liczy na to, że dzięki temu pakietowi uda się przywrócić w sposób trwały warunki zdrowej konkurencji pomiędzy podmiotami gospodarczymi przestrzegającymi przepisów międzynarodowych. „Jakość usług oferowanych przez podmioty gospodarcze działające na morzu jest kluczem do konkurencyjności sektora. Możliwość świadczenia bezpiecznych i przyjaznych dla środowiska usług ma pierwszorzędne znaczenie” powiedział wice-przewodniczący Komisji Europejskiej Jacques Barrot. „Zaostrzenie wymagań wobec pozbawionych skrupułów armatorów, zakłócających uczciwą konkurencję oraz utrzymywanie wysoce efektywnej administracji morskiej oraz towarzystw klasyfikacyjnych, zapewni wysoką jakość transportu morskiego” dodał. Trzeci pakiet bezpieczeństwa morskiego zawiera siedem wniosków legislacyjnych, które można podzielić na dwie główne grupy tematyczne: 1. Intensyfikacja działań na rzecz zapobiegania wypadkom i zanieczyszczeniu środowiska W związku z faktem, że powiększenie Unii Europejskiej do 25 państw uczyniło z niej jedną z największych potęg morskich świata, pierwszy z wniosków przedłożonych przez Komisję ma na celu udoskonalenie warunków przyznawania bander państw członkowskich. Komisja pragnie w ten sposób nałożyć na Państwa Członkowskie obowiązek skutecznej kontroli przestrzegania norm międzynarodowych przez pływające pod ich banderą statki a przez to utrzymania administracji morskiej, która będzie ściśle stosować kryteria jakości. Nałożenie na Państwa Członkowskie odpowiedzialności za te zadania stanowi pierwszy krok do stworzenia w przyszłości bandery europejskiej. Dwa inne wnioski mają na celu wzmocnienie istniejących przepisów dotyczących towarzystw klasyfikacyjnych oraz kontroli państwa portu. Wnioski te poddawane są aktualnie przeredagowaniu w celu utworzenia na ich bazie jednej propozycji, która będzie bardziej czytelna. • Poprawa jakości pracy towarzystw klasyfikacyjnych ma się dokonać poprzez stworzenie niezależnego systemu kontroli jakości oraz ustanowienie stopniowanych i bardziej proporcjonalnych sankcji finansowych. • W zakresie kontroli przez państwo portu, zaostrza się środki obowiązujące w ramach aktualnego systemu względem statków, które nie spełniają odpowiednich norm, w szczególności poprzez wzmocnienie ustaleń dotyczących zakazu żeglugi. Wniosek zawiera również założenia dotyczące gruntownej reformy mającej na celu zastąpienie aktualnie obowiązującego systemu (opartego na zasadzie, zgodnie z którą każde Państwo Członkowskie kontroluje 25 % statków wpływających do jego portów) kompleksowym działaniem wspólnotowym, w ramach którego docelowo kontroli podlegałoby 100 % statków. Należy przy tym uwzględnić konieczność obniżenia częstotliwości inspekcji na statkach wysokiej jakości. Komisja proponuje również wprowadzenie zmian w dyrektywie o monitorowaniu ruchu. Jednym z celów tej propozycji jest udoskonalenie ram prawnych w odniesieniu do miejsc schronienia dla statków znajdujących się w niebezpieczeństwie. Obowiązek wyznaczenia niezależnego organu i wcześniejszego określenia wszystkich ewentualnych miejsc schronienia zwiększą skuteczność i tempo podejmowania decyzji w razie wypadków morskich. Komisja proponuje również wyposażenie wszystkich jednostek rybackich w systemy automatycznej identyfikacji (AIS) w celu zmniejszenia ryzyka kolizji. 2. Radzenie sobie ze skutkami wypadków Jakość norm bezpieczeństwa na morzu zależy od zdolności do przeprowadzenia analizy przyczyn wypadków i wyciągania z nich wniosków. Zaproponowana nowa dyrektywa ma na celu ustanowienie zharmonizowanych, wspólnotowych ram prawnych w zakresie prowadzenia dochodzeń powypadkowych oraz wzmocnienie niezależności organów prowadzących dochodzenia. Dwa ostatnie wnioski zawarte w pakiecie mają na celu podniesienie jakości ogólnych ram prawnych dotyczących odpowiedzialności oraz odszkodowania z tytułu wypadków na morzu. Pociąga to za sobą włączenie do prawa europejskiego postanowień Konwencji Ateńskiej z 2002r. celem objęcia systemem ochrony, ustanowionym tą konwencją, wszystkich pasażerów statków w Unii Europejskiej, w tym również pasażerów w ruchu wewnątrz Unii Europejskiej, jak i pasażerów żeglugi śródlądowej. Przedmiotem tego wniosku jest zwiększenie odpowiedzialności armatorów oraz nałożenie na nich obowiązku posiadania polisy ubezpieczeniowej lub innej gwarancji finansowej na rzecz szkód poniesionych przez osoby trzecie oraz na pokrycie kosztów powrotu do kraju pozostawionych na morzu marynarzy. Treść opisanych wniosków dotyczących aktów prawnych dostępne są na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Energii i Transportu pod następującym adresem: http://europ(...)3_en.htm (źr. UM Szczecin, PAP)